Güneydoğu Anadolu Bölgesi Coğrafi Özellikler (Nehirleri, Ovaları, Dağları)

Güneydoğu Anadolu bölgesi coğrafi özellikleri ders notları

Konumu

Bölge ismini Anadolu olarak adlandırılan bu bölgenin Güneyinde bulunduğundan dolayı bu ismi almıştır. Ülkemiz topraklarının %8’lik bölümüne sahip olup yüzölçümü bakımından en küçük bölgesidir. Kuzeyinde bir yay biçiminde uzanan Güneydoğu Toroslardan,güneyde Suriye ve Irak sınırına kadar uzanır. Bölge ova ve platolarla kaplıdır.Türkiye’de yaz sıcaklığının ve buharlaşmanın en fazla olduğu bölgedir.Türkiye nin en büyük barajı olan Atatürk barajı bu bölgededir.

İlleri, Şehirleri

Gaziantep, Diyarbakır, Şanlıurfa, Batman, Adıyaman, Siirt, Mardin, Kilis, Şırnak.

Yer şekilleri

Bölgenin Ortalama yükseltisi 800-1000 m civarındadır. Ortada yükselen Karacadağ sönmüş volkanı ile Mardin Mazıdağı yöresi bölgenin en engebeli alanlarını oluşturur. Suruç, Ceylanpınar ve Harran Ovası, Altınbaşak, Viranşehir, Nizip gibi verimli Ovalar GAP projesi sayesinde suya olan hasretlerini gidermek üzeredirler. Ayrıca Gaziantep ve Şanlıurfa platoları önemli konumdadırlar.

Ovaları

Harran, Suruç, Ceylanpınar, Birecik, Nizip, Viranşehir, Altınbaşak.

Nehirleri

Dicle, Fırat.

İklim ve bitki örtüsü

Bölgede, yazları kurak ve sıcak, kışları ılık ve yağışlı olan tipik Akdeniz ikliminin bozulmuş şekli görülür. Akdeniz iklimine oranla, kışları daha soğuk ve yazları da daha sıcak olur. Yağışlar kuzeyden güneye doğru gidildikçe azalır. Yıllık ortalama yağış miktarı kuzeyden 750 mm güneyindeki alçak kesimlerde 300 mm civarındadır.Bütün bölgede otsu bitkiler egemendir. Yağış yetersizliği yüzünden ormanlık alan azdır.

Nüfus ve yerleşim

Nüfus daha çok bölgenin batısında toplanmıştır. Bunun başlıca nedeni, iklim ve toprak şartlarının burada daha elverişli olmasıdır.Türkiye nüfusunun sadece %8 i burada yaşamaktadır. Bölge de kent nüfus oranı oldukça yüksektir. Bölgede km kareye 66 kişi düşer.

Tarım ve hayvancılık

Tarım ürünlerinden en çok buğday ekilir. Öteki tarım ürünleri arpa, pirinç, pamuk, mercimek, Antep fıstığı ve üzümdür. Adıyaman da pamuk ve tütün yetiştirilir. Tarıma uygun olmayan yerler hayvancılıkla geçinir. Genellikle koyun ve keçi beslenir. Kilis ve çevresinde ipek böcekçiliği de yapılır.

Bölümleri

Orta Fırat bölümü ve Dicle bölümü.

Sanayi ve yer altı kaynakları

Başlıca çıkartılan madenler; petrol, fosfat, asfaltitdir. Bölgede,tarıma dayalı ve hayvan ürünlerini işleyen çeşitli endüstri kolları gelişmiştir. Et kombinaları, süt endüstrisi, hayvansal yağ fabrikaları, zeytinyağı fabrikaları, bunun yanı sıra tarım dışı sanayi kollarından çimento fabrikaları, kimya sanayi, tarım araçları, otomontaj ve madeni eşya yapımı geliştirilmiş olan çeşitli sanayi kollarıdır. Petrol Kuyuları, Raman, Garzan, Batman ve Diyarbakır’da bulunur.

Turizm

Turizm potansiyeli çok yüksek olan bölgede Adıyaman, Nemrut Dağı, Peygamberler Şehri Urfa, Tarihi Harran Üniversitesi, Harran evleri, Mardin evleri gibi daha pek çok gezilip görülecek kendine özgü güzellikler vardır. Dünyada güneşin doğuşunun en güzel olduğu Nemrut Dağında Kommagene Medeniyetinin izleri turistlerin ilgisini çekmektedir. Bölgedeki Nemrut Dağı (Adıyaman) ile Diyarbakır ve Şanlı Urfa şehrinde bulunan tarihi eserler bölgenin turizm potansiyellerini oluşturur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir